Datum: 22 januari 2026,
Geachte heer Scholtes,
Hierbij biedt de Stedelijke Wmo-Adviesraad Amsterdam u een ongevraagd advies aan over de toegankelijkheid van buurthuizen in Amsterdam. Naar aanleiding van het rapport van de Rekenkamer over de toegankelijkheid buurthuizen én uw reactie daarop, constateren wij dat de toegankelijkheid van buurthuizen nog niet op orde is en dat een structurele aanpak ontbreekt. Met dit advies willen wij bijdragen aan een concreet, uitvoerbaar en toekomstbestendig plan om buurthuizen toegankelijk te maken voor álle Amsterdammers.
- Brede definitie van toegankelijkheid
– Toegankelijkheid omvat fysieke, digitale, sociale en organisatorische aspecten.
– Combineer gemeentelijke data met ervaringen van bewoners en buurthuizen.
– Nabijheid expliciet meenemen: U geeft aan dat niet alle buurthuizen toegankelijk zijn, maar dat in sommige stadsdelen wel andere buurthuizen toegankelijk zijn. Voor mensen met een mobiliteitsbeperking is nabijheid cruciaal; een alternatief buurthuis dat verder weg ligt, biedt onvoldoende participatiekansen.
– Wij vragen u expliciet aan te geven binnen welke afstand een buurthuis als ‘toegankelijk’ voor deze doelgroep moet worden beschouwd, zodat een concrete norm kan worden vastgesteld voor stadsdelen.
- Onderscheid buurthuizen en ondersteuning
– Er dient onderscheid te worden gemaakt tussen buurthuizen die gemeentelijke gebouwen zijn en buurthuizen die dat niet zijn.
– Circa 70% van de buurthuizen is niet gemeentelijk; vaak kleine, informele partijen met onvoldoende middelen om toegankelijkheid te waarborgen.
– Als college is het noodzakelijk om deze organisaties te ondersteunen, zowel financieel als anderszins, omdat zij vaak noch de middelen, noch de mankracht hebben om dit zelfstandig te realiseren.
– Zonder deze ondersteuning zal er naar onze inschatting niets gebeuren.
- Minimumstandaarden en gelijke toegang
– Automatische deuropeners
– Duidelijke bewegwijzering
– Toegankelijk toilet
– Helder online informatievoorziening
– Lift of trap met liftvoorziening zodat alle verdiepingen bereikbaar zijn
Toegankelijkheid mag niet afhankelijk zijn van toevallige inzet van beheerders. Deze basisvoorzieningen moeten uniform worden geborgd.
- Actieve betrokkenheid van bewoners
– Bewoners betrekken bij ontwerp, uitvoering en evaluatie.
– Bewoners met een beperking actief meenemen bij schouwen en beoordeling van de toegankelijkheid.
– Structurele opname van hun input bij besluitvorming.
- Meetbare en duurzame verbeteringen
– Formuleer concrete doelen, toetsbare indicatoren en planning.
– Structureel beheer en onderhoud borgen zodat verbeteringen blijvend zijn.
- Inzicht in budget en uitvoering
– Het college stelt in 2026 extra middelen beschikbaar voor de toegankelijkheid.
– Deze middelen zijn waarschijnlijk alleen toereikend voor het onderzoek naar de toegankelijkheid en niet voor daadwerkelijke verbeteringen in alle buurthuizen.
– Het mag niet bij onderzoek blijven: de aanpak moet concrete maatregelen en structurele uitvoering omvatten.
– Na afronding van het onderzoek moet het college een overzicht presenteren met:
– Geconstateerde knelpunten in buurthuizen
– Extra benodigde middelen
– Verantwoordelijkheden voor uitvoering en onderhoud
– Toewijzing van aanvullende financiering
- Structurele verankering
– De subsidieverordening van de gemeente moet expliciet worden opgenomen als instrument om te monitoren hoe de maatregelen uitpakken.
- Begrip voor beperkingen en nieuwbouw
Wij begrijpen dat het niet in alle gevallen mogelijk is om aanvullingen of aanpassingen door te voeren:
- Soms maakt de bouwkundige staat van een pand het moeilijk of zelfs onmogelijk om bepaalde aanpassingen te realiseren.
- Bij nieuwbouwprojecten dienen bij de aanpassingen van het laatste bouwbesluit de inzichten van de ervaringsdeskundigen mee te worden genomen en moeten zij ook worden betrokken bij de vaststelling van het plan van eisen
- Ook dient er gekeken te worden naar omgevingsfactoren die de toegankelijkheid bevorderen of belemmeren.
Slotopmerking
Toegankelijke buurthuizen zijn essentieel voor gelijke kansen en volwaardige participatie. Wij adviseren het college dit ongevraagd advies te gebruiken als uitgangspunt voor een structurele, meetbare en duurzame aanpak, zodat álle Amsterdammers toegang hebben tot de voorzieningen die zij nodig hebben.
Met vriendelijke groet,
Namens de Wmo-Adviesraad Amsterdam,
Marianne Kraaijeveld
Voorzitter